Printer-friendly version
Send to friend
Nok q’et toklenjo kyxe’chil xjal tu’ntzan tjaw b’inchet junjo k’loj ku’xin che’ aq’unan tu’n tkub’ b’aj ik’jtib’il
Mlayx jun majtl
Ajo’ k’loj xjal mlayx jun matl najb’enjo kyxe’chlal xjal te tu’n txi’ b’inchet junjo aq’untl kyu’ke ku’xin tu’n tkub’ b’aj ik’jtib’il kyxol xjal. Noqxtzan tu’njo ajo taq’un atz xikloxa ti’jo kyxe’chlal xjal ajo k’loj xjal lu’ matxi’ che’ kyanetjo taq’unal tib’aj ik’jtib’il extzan nkub’jo taq’un tuj kywitz xjal. Nimqejo ku’xin matxi’ che’ okxi’ aq’unal tuk’iljo mlayx jun majtl noqx tu’n tpajo nche’ pon b’ikyejo ajchnab’ moqa ka’yil saqchal xpo’tz, max tuj tnam te Polonia. Ajo k’loj xjal mlayx jun majtl b’aj kyb’u’yin kyib’ tuj ab’q’ te 1992 tu’ntzan kyokten ka’yilte ex aq’unaltejo ik’xtib’il kyxol xjal, extzan tu’n tkub’ b’inchetjo junjun b’uyjtib’il ti’j saqach moqa tu’n tok chnab’.
Ajo ja’lin tuj tnam te Polonia nimqejo xjal ajik’il moqa jyol q’oj matxi’ b’ajkub’ kyb’u’yin kyib’ tu’ntzan txi’ tziyitjo kyxim tujchaq tchwinqlal ajkawil ex tujchaq tb’inchb’en tnam. Aqejo k’loj xjal lu’ a kyximo tu’n tipin ik’jtib’il kyxol xjal, nimxi’jo kyaq’un matxi’ txi’xi kyb’incha’n jaxja nku’jo tuj kamp ja noka xpo’tzi’n.Tu’ntzan tpajo lu’ nimqejo xjal kachitaq che’ pon ka’yilkyejo xpo’tzil mixti’ nche’ pontl ja’lin qu’n kyik’a tejo xim lu’, qu’n qaj netz b’ant q’oj kyu’n tuj kamp te xpo’tzb’il.
Nimqejo ku’xinqxix extzan mya nxi’ kyka’yinjo pwaq ate’qek tuj mlayx jun majtl extzan nche’ aq’una tu’n txi’ nimjo taq’un. Kab’ejo aq’untl oje txi’ b’inchet tu’ntzan txi’ yek’it kyejo txqantl xjal qa aqejo ku’xin te’qek tuj jaku’ txi’ kyb’incha’njo jun matij aq’untl. Aqejo kab’e aq’untl lu’ a chnab’ tuj tnam extzan a juntljo a qiq’imix ma qxajomix iky’jtib’il tuj kamp. Aqetzanjo lu’ nkub’ kyximi’njo qa ilti’j tu’n tok kyq’o’njo ku’xin kyib’ aq’unal tu’n tkub’ b’ajijo iky’jtib’il. Mya’ o’kx tpakb’ab’iljo a mlali’n tz’oka te aj ik’il, si no ke ex kuxtoka aq’unal.
Ajo aq’untl nim xa’ya b’incheta, nku’jo b’itz tu’n tkub’ b’aji ik’jtib’il, kub’ tb’incha’njo diskos te b’itz e’ extzan k’ayittzu, nimqejo ajb’itzil e’ ok tuj tajlal, ajb’itzil te Polonia ex te junjuntl tnam, extzan e’ b’aj kub’ b’inchetjo chnab’ tu’ntzan kyb’ajpon xjal ka’yil. Junjo chnab’ ok tuj ab’q’i te 2000, 250,000 jo xjal e’ b’aj pon ka’yilte, extzan e’ b’aj la’jin tib’aj tu’n tkub’ b’ajijo ik’jtib’il. Nimqejo ajb’itz’i e’ b’aj yolin kywitz xjal tu’ntzan kyaq’unan tib’aj tu’n tkub’ ba’ji ik’jtib’il tuj tnam te Polonia extzan aqejo taq’unal mlayx jun majtil nim kyaq’un ten a q’ijjo qu’n nimqe xjal e’ b’ajpon qanilte kye tza’n tu’n kyonin ti’j aq’untl lu’. Oxe q’ij okjo chnab’. Komo el na b’a’n tuj kywitz xjal xi’ b’inchet jun majtl tuj t-xjawil agosto te ab’q’i 2002. Jo’k’aljo maj ok chnab’ lu’ tujilechaq junjun tal un’ch tnam te Polonia, aqetzanjo xjal e’ b’aj kub’ b’inchante chnab’ lu’, xjalqe nche’ aq’una tuk’il mlayx jun majtl. Tujchaq tzun junjun chnab’ ok lu’ aqejo xjal nche’ aq’unan tuj mlayx jun majtl kub’ kyb’incha’n junjo tal kyja ja e’ tena tu’ntzan kyxi’ ka’yitjo xjal e’ b’ajpon qanil kyxjel kye tib’aj ik’jtib’il.
Ajo aq’untl lu’ kyuk’il ajchnab’ ex ajb’itzil tb’anil ela qu’n nimqejo xjal ojtzqi’nqejo ajb’itzil kyu’n extzan aqejo lu’ tzaj kyq’o’n amb’il. Nimqejo ajb’itzil ok kyq’o’n kyk’u’j ti’jo chnab’ ok lu’ extzan e’ okten oksalte kyk’u’j xjal tu’n kyaq’una tib’aj tu’n tkub’ b’ajijo ik’jtib’il. A’lixchaqtzanjo tu’mel najb’en tu’n txi’ b’inchet junjo aq’untl, kyu’nx
taq’unal mlayx junmatl b’inch’anqeya, extzan nel b’a’n qu’n tujxix jun tu’mel nxa’ya q’umeta kye xjal, mya’ tuj jun xja’jayil Twitz jun disko te b’itz a tb’ijo ok q’o’n “Jedna rasa ludzka rasa” a nela tuj qyol tza’njo naqx jun k’loj xjal aqejo xjal, twitztzunjo jun disko te b’itz lu’ b’aj tz’ib’it kyb’iqejo xjal oje che’ kub’ b’iyo’n kyu’nqejo xjal b’inchal ik’jtib’il atz Polonia. Tujchaq tzun chnab’ ok a yoljo xi’ tziyit ti’j ajo “toka quk’ile, qo tonima, junx qkyaqil”. Atzun ximjo tej tkub’ b’inchetjo disko lu’ a tu’n tok tuj kywi’ xjal titi’jo ik’jtib’il extzan tu’n kok te onil tu’n tkub’ b’aji.
Atzun ja’lin ajuntl matij taq’un mlayx jun matl jo ajo tu’n kyb’aj b’uyit saqchal xpo’tz extzan tu’n kysaqchan kywitz xjal. Noqtzan ate saqach lu’ a t-ximjo a tu’n txi’ q’et kynab’l xjal ti’jo ik’jtib’il mya tu’nwit kyok te onil, qu’n atz tuj saqchaj xpo’tz ta’yajo nimxix ik’jtib’il kyi’j xjal.
Mas tzan kyuwch’intljo aq’untl lu’ qu’n atzunjo tuj saqchaj xpo’tz matxi’ te’yaxix jo xjal nche’ b’inchan ik’jtib’il. Qxajomix ik’jtib’il tuj kamp te saqchaj xpo’tz o’kxtzan jun aq’untljo lajon tuj tnam te Polonia tu’n tpon kanin tujchaq kamp tu’ntzan tonin ti’j tu’n tkub’ b’aji ik’jtib’il, atzunjo aq’untl lu’ atz xhkneta ti’j junjun tl aq’unt oje txi’ b’inchet tuj junjun tnam nku’jo Inglaterra, Alemania, Italia ex Austria.
Ajo k’loj xjal mlayx jun matl nex tpakb’a’n junjo u’j a tb’ijo “tja xpo’tzb’il”, atzunjo u’j lu’ nyolin ti’j saqach extzan nkub’ tla’ji’n qa ilti’j tu’n tkub’ b’ajijo ik’jtib’il. Tujtzan ab’q’i 2002 tej tkub’ b’inchetjo matij sqach te xpo’tzin moqa ajo mindyal, ajo k’loj xjal te mlayx jun majtl kub’ tb’incha’n junjo CD a tb’ijo “qxjajomix ik’jtib’il tuj kamp te xpo’tzb’il” e’ onin tu’n tkub’ b’inchet aq’untl lu’ ajo (FARE). Nimqetzanjo saqach matxi’ che’ kub’ tb’incha’njo mlayx jun matl tuj tnam te Polonia, a niminjo a xi b’inchet tuj Orkan Sochaczew ex Wra Zuromin, aqetzanjo kab’e nimq’ij lu’ nimqejo lipchqe’x ti’j a kyximjo tu’n tkub’ b’aji ik’jtib’il. Atzan ja’lin nimqejo xjal a kyximjo tu’n tkub’ b’aji ik’jtib’il tuj saqach aqetzan txqantl kyaj tu’n kyok te onil taq’un mlayx jun majtl.
Tu’ntzan aq’untl lu’ 150 taq’unal mlayx jun majtl matxi’ che’ ten tuj junjunchaq un’ch tnam, aqetzanjo xjal lu’ nche’ okte te ajpakb’al. Tajb’iltzan mlayx jun majtl tu’n kyojtzqinte xjaljo taq’un tuchaq junjuntl tnam te twitz tx’otx’, extzan matxi’ tz’onin te q’ob’l kynab’ljo ajtnam te Polonia extzan tu’n kyximan ti’j ttaq’wixil ik’jtib’il.
Atzonjo tu’mel tb’inchanjtz aq’untl ja nche’ okajo xjal tuj toklen tu’n ttx’ixpuj kynab’ljo xjal jaku’ txi’ b’inchet tuj junxi’tl tnam. Qajtzulo ajo jaku’ tz’ajb’ena junxi’tl il, moqa junxi’tl nimx noqatzulo ajo a nela nela b’a’n ajo tu’n tza’n aq’unb’ente extzan qu’n a t-ximjo a tu’n tok kynab’l xjal. Noqtzulo ate qu’n atz tuj tnam te Polonia ajo b’itz ex ajo xpo’tzb’il aqetzan kab’e kyachi xjaljo ti’j, aqxixjo ku’xin. Ajo k’loj xjal mlayx jun majtl axixtzulo jun techi’l tb’anilxix ja tu’n qxi’ lipe’ ti’j qu’n nok tq’o’njo kyxim xjal tuj toklen extzan nxi’ tlajo’n taq’un ti’j jun ti’xti axixjo kyachi xjal ti’j, qu’mtzan a oninjo tu’n kyponjo nim xjal ka’yilte extzan tu’n tponjo pakb’ab’il kye txqanjo xjal. Qatzan qa txqanqe xjal nche’ b’in te ex txqanqejo xjal ok kytx’ixpujil kynab’l ti’j, mo ex txqanqejo xjal ok che’ onin tu’n tkub’ b’ajijo ik’jtib’il tujchaq junjun tnam. Atzulo juntl tu’miljo ilti’j tu’n txi’ q’umet, ajo qa aqejo xjal, aqetzan ilti’j tu’n kyxi’ xnaq’tzetjo moqa ja ilti’j tu’n tokset kyk’uj qu’n aqextzan b’inchalte ik’jtib’iljo, qu’n qajlo junjun k’loj xjal tujchaq junjun tnam junxi’chaq t-xim exjunchaq che’ aq’unan ajtzan tb’aj kymojb’in kib’ tuj jun tnam njawtzan anq’in pa’jtib’il tzu’ exjo ik’tib’il. Qu’mtzan ilxix ti’j tu’n kyokqe xjal tuj tajlal tu’n kayq’unan tib’aj aq’untl lajon ti’j tu’n tkub’ ba’jijo ik’jtib’il tujchaq junjun tnam te twitz tx’otx’.
Read more innovative tactics
